Producties » De levenden en de doden

een ambulant theaterproject van Anton Cogen
naar de gelijknamige roman van
ANDRE DEMEDTS
in het kader van het "André Demedtsjaar"
naar aanleiding van zijn geboorte op 8 augustus 1906, 100 jaar geleden
in opdracht van de "André Demedtsstichting"
uit te voeren door vzw. het ES-battement
te St-Baafs-Vijve
op 8, 12, 13, 14 augustus 2006

Affiche

OMSCHRIJVING VAN HET PROJECT

Het project is multispectraal. Het wil zowel de auteur en zijn literair-filosofische aspecten, als het natuurlijke decor St.Baafs-Vijve en zijn unieke Demedtssite aan de dode arm van de Leie, artistiek-toeristisch, aan een zo ruim mogelijk publiek voorstellen. Daarom is het ambulant bedacht. Het publiek wordt ontvangen in een soort info-room. Daar zijn alle iconen en componenten, zowel van de auteur en zijn oeuvre, als van de voorliggende roman en diens entourage, ondergebracht. Men zal er zowel een foto van Martin Heidegger, Joris Van Severen als Vladimir Iljitsj Lenin, aantreffen. Zij worden er door de gids becommentarieerd en als mentaal richtsnoer voor de theaterwandeling, uitgezet.
De gids is Anton Cogen. Hij vertelt de overgangsfasen van het verhaal, terwijl het publiek zich verplaatst van de ene locatie naar de andere. Aangekomen op de nieuwe locatie, wordt het voorgaande gebeuren, telkens emotioneel samengevat in een soort van Brechtiaanse ballade, te zingen door de marktzanger van dienst. Op de locaties worden de hoofdscènes gespeeld. De boorden van de Leie, de kerk, het kerkhof, het André Demedtshuis, het schooltje, een ouderwets parochiezaaltje, een simpel woonhuis en een drijvende platbodem op de Leie. Regelmatig wordt het publiek vergast op een natje en een droogje, een streekproduct of een leuke artistieke gadget. De wandeling eindigt zoals ze begon: in de info-room, waar alle uitgezette iconen, nu in een helder daglicht komen te staan. Op 8 augustus is er een try-outwandeling om 20u, voor genodigden en pers, sponsors en eventuele subsidianten. Op 12,13 en 14 augustus start er een theaterwandeling om 18 en 20u. De wandeling duurt 90 minuten. Van de theaterwandeling is er een zaalversie voorhanden, speciaal bedoeld voor reisvoorstellingen.

DE LEVENDEN EN DE DODEN

De roman behandelt op een indringende, analyserende en toch meeslepende wijze, het leven van mensen, wiens verhaal start aan de vooravond van de 2de Wereldoorlog. Het fictieve West-Vlaamse dorpje Elselo, maar ook China en Rome, Brussel en NormandiŽ, fungeren als startplaatsen. In tegenstelling tot de romanfiguren van vele andere coryfeeŽn, die deze woelige periode hebben aangepakt, vertrekt Andrť Demedts vanuit een volstrekte normaliteit, zonder extreme wezens, zonder opvallende excessen, met bijzonder herkenbare types, handelingen, reacties en reflexen, van doodgewone reality-mensen, die elk op hun manier een remedie zoeken tegen de mentale vernielzucht van deze niets ontziende oorlog, zijn aanloop en zijn nasleep.
Een zoekende priester, een verdwaalde jonge rebel, een cynische vader, een chaotische moeder, een verstarde rechter, een libidineus-verlaten echtgenote, een idealistische communist, een geÔdealiseerde geliefde, een verharde "witte" brigadist, een gedesoriŽnteerde Vlaamse wachter, allemaal proberen ze hun verstoorde dramatische lijn in deze tijden zonder houvast, door te trekken. Zij bevinden zich in hun moestuin, in China, in een werkkamp in Frankrijk, in een strafkamp voor incivieken, in huiskamers, klaslokalen, op een boot naar het Westen of in genoeglijke natuurbeschrijvingen. Thanatos slaat toe, maar ook Eros is present! De romanfiguren werken zich, elk op hun eigen manier, naar de finale loutering toe, terwijl hun levens zich kruisen, mekaar beÔnvloeden, kapot maken en genezen. De gemotiveerde lezer ziet in dit prachtige epos, de aanwezigheid van Demedts, die gedeeltelijk huist in elk van deze personages en hun lijdensweg of vreugdetocht telkens gedeeltelijk volgt en een extra waarde geeft.

HET ARTISTIEK CONCEPT

Het ligt niet in onze bedoeling om de roman zonder meer te vertalen in een realistische theatercode. Eerder dan op een filmreŽle wijze te werk te gaan, worden de hoofdscŤnes opgeroepen en becommentariŽren de personages zichzelf. De actie verloopt niet geÔsoleerd, maar filtert de meningen, gedachtegangen en overtuigingen, de ideologieŽn en de historische feiten. Het project probeert ook de geregistreerde ervaringen op onze actualiteit toe te passen, te toetsen wat blijft, in te schatten wat verandert en te signaleren wat ons bedreigt. Zonder belerend te willen zijn, wordt het een historische medicatie, een kunstzinnige therapie. Zij laat de locaties meespelen en maakt ruimte voor de pro- of anti-emoties van het publiek. Met andere woorden, het concept probeert, met de soberste middelen van het theater, te doen wat Demedts, op een meesterlijke wijze, met de literaire middelen van de roman heeft gedaan.

Het ES-battement en DE PLOEG

Het theatergezelschap werkt sowieso altijd met een heterogene ploeg. In dit geval betreft het een vrij uitgebreide rolbezetting, wat een nationale "extending", bijna noodzakelijk maakt. De ploeg is samengesteld uit full-professionals, gediplomeerde en "op basis van verworven rechten", semi-professionelen, en gedreven eersterangs amateurs. Kortom, de traditionele samenstelling van een heleboel gesubsidieerde projecten en gezelschappen of gesponsorde televisieproducties.

WERKINGS-EN PRODUCTIEKOSTEN

De "André Demedtsstichting" draait op voor de basiskosten van dit artistieke product en van dit multispectrale opzet. De uiteindelijke finesse van de afwerking, zowel wat het concept, de regie, de spelers, de sets, de kostumering, de make-up, de licht- en geluidsinfrastructuur, kortom "het haalbare" betreft, zijn natuurlijk afhankelijk van de financiŽle mogelijkheden. Ook als men de tering naar de nering zet of de fameuze stelregel hanteert, dat armoede de artistieke vindingrijkheid provoceert, kan het project een financiŽle duw in de rug zeer goed gebruiken.
Gemeentelijke, Provinciale, Vlaamse en Federale culturele instanties bezitten vangarmen die tot in de kern van dit product reiken, en hebben artistiek belang bij het internationalisme en de volksverbondenheid van deze auteur, filosoof, radioman en mens, wiens grote waarde, door de geestelijke luiheid, de gewenningsverschijnselen en het clansysteem van de grote denkers over cultuur, dreigt te verzeilen in het wassenbeeldenmuseum van de Vlaamse en/of Belgische cultuurgeschiedenis.

CONTACT

Wij zijn er vast van overtuigd dat u voor dit opzet iets kan betekenen.
U werkt voor een persinstantie, de media, ...
U zit in een cultureel circuit, u hebt de leiding van een cultureel fonds of een vereniging, u bepaalt de culturele teneur van een onderwijsinstelling, u bent op zoek naar een originele uitstap, waarbij uw leden een ervaring van het hoogste inhoudelijke niveau kunnen meemaken.
Of u wenst informatie over de zaalversie van dit project? En wat natuurlijk te mooi zou zijn ... U bent iemand die het voor het zeggen heeft.
U mag bepalen, met de zegen van de burgers, hoe de pot wordt verdeeld. U mag de taart aansnijden en verdelen. Of wat meer is, u bent iemand die door uw gezag en interesse, de keuze van de verdeler kan beÔnvloeden ... Gedenk ons dan. Een heleboel Vlaamse, Belgische en Frans-Vlaamse Vlamingen zullen u er dankbaar om zijn!
voor de "André Demedtsstichting" voor vzw. het ES-battement,
Anton Cogen

Grote affiche

Affiche